वस्तुनिष्ठ प्रश्न सेमिस्टर II

प्रथम वर्ष कला सेम II

राज्यस्तरीय ललित लेखन स्पर्धेत तेजस खरे प्रथम

          अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद, महाराष्ट्र प्रदेश आयोजित १८ व्या प्रतिभा संगम विद्यार्थी साहित्य संमेलनात तेजस खरे या विद्यार्थ्यास ललित लेखन साहित्य प्रकारात प्रथम पारितोषिक प्राप्त झाले.
           लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे साहित्यनगरी, महाराजा अग्रेसन फौंडेशन, जालना येथे दि. १ व २ फेब्रुवारी २०२० रोजी १८ व्या प्रतिभा संगम विद्यार्थी साहित्य संमेलनाचे आयोजन करण्यात आले होते. यामध्ये द्वितीय वर्ष वाणिज्य या वर्गातील विद्यार्थी तेजस नारायण खरे हा मराठी वाङ्मय मंडळातर्फे सहभागी झाला होता. त्याने ललित लेखन साहित्य प्रकारात प्रथम पारितोषिक पटकाविले. या स्पर्धेचे परीक्षण स्वाती दामोदरे यांनी केले. तर पारितोषिक वितरणाप्रसंगी ज्येष्ठ साहित्यिक, पत्रकार रवींद्र गोळे उपस्थित होते. प्रमाणपत्र आणि स्मृतिचिन्ह देऊन  तेजस खरे यास गौरविण्यात आले.

विचारवेध संमेलन अंतर्गत आयोजित निबंधलेखन स्पर्धेत श्रद्धा हळदणकरला उत्तेजनार्थ पारितोषिक

          विचारवेध संमेलन २०२० अंतर्गत निबंधलेखन स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले होते. या स्पर्धेमध्ये मराठी विभागाच्या श्रद्धा हळदणकर या विद्यार्थिनीने सहभाग घेतला होता. प्रथम वर्ष कला शाखेत शिकणाऱ्या श्रद्धाला या स्पर्धेत उत्तेजनार्थ पारितोषिक प्राप्त झाले. प्रमाणपत्र, स्मृतिचिन्ह आणि रोख १००० रुपये असे या पारितोषिकाचे स्वरूप आहे.

पाकिस्तान : कुंपणा पलीकडचा देश : एक आकलन - डॉ. वैभवी पळसुले

 पाकिस्तान : राजकीय पार्श्वभूमी

नारायण सुर्वे यांच्या चार शब्द या कवितेचा आशय

           नारायण सुर्वे हे मराठीतील पहिले आणि शेवटचे कामगार कवी म्हणून ओळखले जातात. मुंबईतील कापड गिरण्या, तेथील कामगार, त्यांचे खडतर जीवन, महानगरातील दारिद्र्य, विषमता यांना त्यांच्या कवितेत महत्त्वाचे स्थान होते. कारखानदार आणि सत्ताधारी विरुद्ध कष्टकरी कामगार यांच्यातील वर्गसंघर्ष त्यांच्या कवितेच्या केंद्रस्थानी आहे. कार्ल मार्क्स यांच्या वर्गसिद्धांताप्रमाणे कला या नेहमी आहे रे (भांडवलशहा आणि सत्ताधारी) वर्गाच्या धार्जिण्या असतात. त्यांवर नेहमी आहे रे वर्गाच्या विचारांची छाया जाणवत असते. मराठी साहित्यही याला अपवाद नाही. साहित्याच्या या प्रवृत्तीच्या विरोधात जाऊन शोषितांची, कष्टकऱ्यांची जीवनव्यथा नारायण सुर्वे यांनी  आपल्या कवितेत मांडली. आपल्याला कवितेची स्फूर्ती कशी मिळाली आणि आपल्या कवितेचे स्वरूप कशाप्रकारचे आहे हे त्यांनी आपल्या चार शब्द या कवितेत स्पष्ट केले आहे.

          नारायण सुर्वे म्हणतात की, आमच्या रोजी-रोटीचा, दैनंदिन जीवनाच्या संघर्षाचा सवाल नेहमीचाच आहे. आमच्या हातावर आमचे पोट आहे. कधी कारखान्यात काम मिळते, कधी संप होतो, कामावरून कमी केले जाते, तरीही आम्ही कामगार तळपत्या तलवारीप्रमाणे तडफदार आहोत. आमच्यावर होणाऱ्या अन्यायाची आम्हाला जाणीव आहे. त्याविरुद्ध आम्ही संघर्ष करत आहोत. मात्र आमचे हे जीवन कधीच इथल्या सारस्वतांनी (साहित्यिकांनी) आपल्या लेखनात चितारले नाही. त्यामुळे साहित्यिकांनो आता मी तुमच्या आशयविश्वात आम्हा शोषितांची व्यथा मांडून थोडा गुन्हाच करणार आहे असेही ते उपरोधाने म्हणतात.

          आपल्या कवितांच्या आशयात काय आहे हे सांगताना ते म्हणतात की या जीवनात आम्ही जे सहन केलं, जे पाहिलं, निरीक्षणातून ज्या गोष्टींचे अंदाज बांधले ते तर माझ्या कवितेत आहेच मात्र त्याच्या जोडीने कष्टकरी वर्ग म्हणून माझ्या जगाची वेदना आणि स्वेदगंधही त्यात आहे. या खडतर मार्गावर चालताना कधी चुकलो, काही गोष्टी गमावल्या तर काही नवीन शिकलोही आहे. जसं आयुष्य मी जगलो अगदी तसंच आयुष्य मी माझ्या कवितेत शब्दबद्ध करणार आहे.

          माणसाला जगण्यासाठी अन्न गरजेचे असतेच, मात्र त्याला अन्नाबरोबरच आत्मसन्मानही हवा असतो याची जाणीवही आता आम्हाला झाली आहे. त्यामुळेच आता माझं विश्व, माझे कामगार बंधू नव्या जगासाठी, परिवर्तनासाठी सिद्ध होत आहेत. अन्यायापुढे झुकणाऱ्या वृत्तीला, गुलामीला नष्ट करण्यासाठी आता माझे शब्दच शस्त्रे परजणार आहेत. आमच्यावर युगानुयुगे अन्याय होत आलेला आहे. मात्र आजवर हा अन्याय आम्ही सहन केला म्हणून तुम्ही बेसावध राहू नका. ही शांतता वादळापूर्वीची शांतता आहे. त्यापुढे एक भीषण संघर्षाला सुरूवात होणार असल्याचा संकेत कवी आपल्या कवितेतून देत आहे. अशाप्रकारे चार शब्द हे नारायण सुर्वे यांची कविता वर्गसंघर्षांमुळे कष्टकऱ्यांच्या शोषणाला अधोरेखित करते आणि त्याचप्रमाणे त्यांना आलेल्या आत्मभानाची जाणीवही स्पष्ट करते.

नोटच्या PDF साठी खालील दुव्यावर टिचकी द्या.
https://drive.google.com/open?id=1fqGf_x6phY5tt7DTuGWF_N2rMfvxvTod

आविष्कार संशोधन महोत्सवात मराठी विभागाच्या विद्यार्थ्यांचा सहभाग

          आविष्कार संशोधन महोत्सवाच्या विभागीय फेरीमध्ये मराठी विभागाच्या पदवी विभागातील स्वरूप काणे आणि साक्षी पंडित तसेच पदव्युत्तर विभागातील निवेदिता कोपरकर आणि श्रेया पाध्ये यांनी सहभाग घेतला.
          आविष्कार संशोधन महोत्सवाची निवड फेरी म्हणून महाविद्यालय स्तरावर शोधवेध संशोधन महोत्सव साजरा करण्यात आला. यामध्ये निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांनाच आविष्कार स्पर्धेत सहभागी होण्याची संधी मिळाली. या संशोधन महोस्तवासाठी पदवी स्तरावर स्वरूप काणे आणि साक्षी पंडित यांनी "रत्नागिरी जिल्ह्यातील दालदी आणि भंडारी समाजातील अंत्यविधीची भाषा" हा विषय निवडला होता. त्यांना डॉ. निधी पटवर्धन यांनी मार्गदर्शन केले.

शोधवेध संशोधन महोत्सवात प्रकल्प सादर करताना साक्षी पंडित व स्वरूप काणे

आविष्कार संशोधन महोत्सवासाठी तयार केलेले पोस्टर 

        पदव्युत्तर स्तरावर निवेदिता कोपरकर आणि श्रेया पाध्ये यांनी मंगळागौर व्रत - धार्मिक, सामाजिक, सांस्कृतिक अंगाने अभ्यास हा विषय निवडला होता. त्यांना प्रा. सीमा वीर यांनी मार्गदर्शन केले.

शोधवेध संशोधन महोत्सवात प्रकल्प सादर करताना निवेदिता कोपरकर व श्रेया पाध्ये

आविष्कार संशोधन महोत्सवासाठी तयार केलेले पोस्टर

रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग जिल्हास्तरीय निबंध स्पर्धेत श्रद्धा हळदणकरला उत्तेजनार्थ पारितोषिक

                पाटपन्हाळे कला, वाणिज्य व विज्ञान महाविद्यालय, ता. गुहागर जि. रत्नागिरी यांनी रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग जिल्हास्तरीय निबंध स्पर्धा आयोजित केली होती. या स्पर्धेकरिता मतदानासाठी ई. व्ही. एम. की मतपत्रिकेचा वापर : यापैकी काय योग्य? हा विषय देण्यात आला होता. या निबंध स्पर्धेत प्रथम वर्ष कला शाखेची विद्यार्थिनी श्रद्धा हळदणकरला उत्तेजनार्थ पारितोषिक प्राप्त झाले. तिला प्रमाणपत्र व रोख ५०१ रुपयांचे पारितोषिक देऊन गौरविण्यात आले.